Als je Nederland verlaat weet je zeker dat je naast heuvels ook echte bergen tegen gaat komen. Als je in het buitenland op de fiets wordt gezien, lijkt het wel of mensen denken dat Nederland het enige land is dat vlak is. En al die fietsers die er vandaan komen op de een of andere manier verdwaald zijn. Alsof die allemaal lekker aan het fietsen waren in het vlakke landje en niet meer wisten hoe ze terug moeten komen.

Hoe heuvelachtiger het landschap ook wordt, hoe meer moeite mensen doen om even te kijken naar dat rariteitenkabinet dat langs komt schuiven. Wielrenners zijn ze wel gewend in Frankrijk. Van die kleine mensjes, vaak mannen, die in een strakke broek en shirt voorbij komen stuiven op snelle fietsen.

Maar wat komt er nu langs? Twee mensen op de fiets, maar dan helemaal volgestouwd met tassen. Weten ze wel dat dat hartstikke zwaar is? Er zijn hier allemaal heuvels. Dat is toch helemaal niet leuk. Dus gaan ze even langs de weg staan, gesprekken vallen even stil. Even wordt er alleen gekeken naar die twee, langzaam door het landschap schuivende Hollanders.

Goed, de heuvels worden langzaam hoger en hoger. Rivieren lijken wel steeds dieper te liggen in het landschap. En wij trekken daar doorheen. Steeds meer zuchtend en steunend. En dan ben je bovenop, en dan zie je de volgende al weer liggen. Maar dan, als we langs het zweet kijken dat door onze wenkbrauwen prikt, wat zien we nu? Daar ligt geen heuvel meer voor ons. Langzaam maar zeker doemt er iets veel hogers en groters op aan de horizon… We bereiken de Pyreneeën!

De col

Al dagen vantevoren zitten we er over de fantaseren en te mijmeren. Hoe gaan we die bult verslinden die daar zo op het randje van onze Michelinkaart ligt?

Gaan we langs de kust? Vermijden we de hele boel? Lekker een paar dagen op het strand van Biarritz liggen, ondertussen kijken naar die kolossen. Dat lijkt niet helemaal goed. Toch maar over die bergen heen. Maar waar dan? De Roelandspas, Col du Somport, Col d’Erroymendi; allemaal zijn ze hoog en staat de weg vol met haarspeldbochten getekend.

Uiteindelijk kiezen we voor de eeuwenoude pas door de bergen. In de 4e en 5e eeuw gingen de Visigothen en Vandalen ons al voor. Daarna legden de Romeinen een weg er doorheen en hebben de Moren via deze weg Frankrijk nog tevergeefs willen innemen. Later gebruikten vele pelgrims deze weg om naar Santiago de Compostella te komen. De Col du Somport, de hoogste pas over de Pyreneeën.

Op weg naar de beruchte pas is het weer ons niet erg goed gezindt. Maar de donkere wolken geven de imposante bergen voor ons een nog mystiekere aanblik.

De laatste stop voor de Pyreneeën is Oloron – Sainte-Marie. In een park in het centrum van het stadje loopt een demonstratie op zijn einde. Aangetrokken door een heerlijke geur van versgebakken crêpes, lopen we er heen. We trekken een hoop bekijks met onze fietsen, het is een betoging tegen de plannen voor een snelweg door de Pyreneeën!

Ook wij willen geen snelweg.. maar fietspaadjes

Tien jaar na de aanleg van een tunnel door het natuurpark rond Col du Somport, zijn er nu plannen om de weg naar de tunnel te verbreden voor het vrachtverkeer… Toen stonden al tienduizend mensen in het dal om het de wegwerkers onmogelijk te maken hun werk te doen. Nu valt het aantal protestanten tegen, moegestreden na twintig jaar van protesteren zonder effect. Maar hopelijk hebben de acties wel effect! Door het toenemende aantal auto’s en vrachtwagens op de weg wordt de bruine beer in het gebied ernstig bedreigt. En daarnaast is een drukke weg niet fijn voor pelgrims en andere fietsers en wandelaars op de route!

De klim

De volgende dag is het zo ver: de eerste col van ons leven. Volgens de kaart en de verhalen van andere reizigers is het begin het makkelijkst. De laatste acht kilometer worden het steilst. In totaal zullen we 47 kilometer aan het klimmen zijn…

Als we beginnen liggen de bergen nog voor ons, om ons heen nog heel wat boerderijtjes en wordt er nog maïs verbouwd. Daarna wordt het zwaarder, we komen steeds minder huisjes tegen, als we nog een boerderijtje tegenkomen lopen er alleen nog geitjes omheen. Met een grote bel om hun nek. Het uitzicht wordt helemaal gevuld met bergen. In de verte zien we al een top bedekt met sneeuw. En nog steeds gaat de weg omhoog.

Gedurende de hele route komen we af en toe nog sporen tegen van een oude treinbaan van Oloron naar Spanje. Volgens de demonstranten van de dag ervoor het alternatief voor de snelweg. In 1928 ingenieus aangelegd, met tunnels, bruggen en veel bochtenwerk. In 1970 is hij helaas gesloten vanwege een ongeluk met een vrachttrein. De bergen komen steeds meer naar ons toe, de pas vernauwt zich. De weg gaat nog verder omhoog, de afgrond wordt steeds dieper. In de verte horen we het water van de rivier nog stromen.

Op het allersmalste deel van de pas is een groot fort uitgehouwen in de stenen. De pas is hier nog hoogstens 50 meter breed, met steile bergwanden naast ons en voor ons en het fort hoog boven ons klimmen we naar de laatste 15 kilometer. Om de kilometer staan we stil in de schaduw om even op adem te komen, een slok water te nemen en te genieten van het imposante uitzicht. We blijven klimmen en ons hart bonkt in ons hoofd.

De laatste acht kilometer staan er steeds minder bomen om ons heen en gaat de weg alleen nog maar in haarspeldbochten omhoog. We krijgen het steeds warmer en houden steeds vaker stil. Ons hart bonkt steeds harder, maar we weten dat we er bijna zijn. De gedachte aan een grote vriezer met ijsjes op de top houdt ons op de been. Of beter gezegd, op de fiets.

De bomen zijn nu helemaal verdwenen. Er liggen alleen nog grote rotsen langs de weg. Af en toe glipt er een salamander voor ons weg. Schuin boven ons zien we de skihelling in de zon liggen. Nog 2,5 kilometer! In ons hoofd groeien de ijsjes uit tot heuze ijscoupes. Het hart bonkt nog harder, de bidons zijn helemaal leeg.

Dan gaan we een bocht om, aan het eind van de volgende bocht staat een groot bord met een spierwit huis. Op het bord kunnen we iets met Somport ontcijferen. Het zal toch niet? We versnellen een stukje. We zijn er bijna?

Het spierwitte gebouw staat mooi te glanzen in de zon, maar het blijkt een verkooppunt van skipassen te zijn… Wij moeten nog verder. Maar dan staat het er! Een blauw bord met een ring van gele sterren. In het midden staat “Espagne”, nog 400 meter wordt er aangegeven. We zien nog niets.

We draaien de bocht om, nu kunnen we het douanegebouw goed zien. Hijgend en puffend komen we langzaam dichterbij. We hebben het gehaald! Elke meter die we dichterbij komen groeit onze grijns. We staan bovenop de col! Nu gaan we genieten van een heerlijk ijsje.

Knuffelen na 40km ploeteren!