“Alle wegen leiden naar Rome”. Een uit de oudheid stammende spreuk, dat je op vele manieren naar Rome kon komen. Vandaag de dag heeft het ook de betekenis dat je op meerdere manieren hetzelfde resultaat kunt bereiken.
Wij kennen er nu nog een: “Alle wegen leiden naar Santiago”.

Fietsen over gebaande paden of dwalen door het landschap

Voordat wij uit Utrecht vertrokken, wilden wij de route naar Santiago gebruiken om in Spanje en uiteindelijk Portugal aan te komen. De route naar Santiago betekent in Nederland eigenlijk zoveel als de fietsroute uit het boekje St. Jacobsroute, je hebt er drie delen van.

Van mijn tante kregen wij deel 2 en 3, zij had zelf met haar man de route vanaf Bordeaux gevolgd. Deel 2 begint eigenlijk in Tours, halverwege Frankrijk. Wij zouden wel zien hoe we daar aankwamen, nog een beetje in de illusie dat fietsroutes netjes met bordjes aangegeven staan.

Met dat idee en wat snel opgezochte plaatsen langs de route gingen wij van start. De route volgen zonder boekje bleek lastiger dan gedacht en al snel vonden wij het veel spannender om de richting ‘zuidwest’ aan te houden. En dat betekende ook echt ‘zuidwest’, als de weg maar lichtjes naar een andere richting afboog en er een boerenpaadje wél zuidwest ging, namen wij het boerenpaadje.

Maar de Santiagoroute ging niet over boerenpaadjes, althans niet over de onze. We kwamen er afgezien van een enkele boer met tractor helemaal niemand tegen. Wij trokken als een dwaas door het landschap, blind voor steile heuvels of makkelijk te fietsen rivierdalen.

Als we wel weer eens op de verharde weg reden, bleken we toch de route te volgen: op een kerk was een St. Jacobsschelp bevestigd of er stond ineens een kruis met schelp naast de weg. Snel daarna werd onze aandacht weer afgeleid door ons kompas… Maar hoe we ook afweken of omfietsten, we kwamen de St. Jacobsschelpen steeds weer tegen.

We konden de route dus niet echt volgen, enkel herkennen in het landschap. Een van de andere herkenningspunten waren de pelgrims op de weg en dan vooral de Nederlands pelgrims. Het leek wel af en toe een carnavalsoptocht zoals ze voorbij kwamen. Ze deden er alles aan om gezien te worden en vooral ook duidelijk te maken dat ze pelgrims waren.

De pelgrims waren altijd met zijn tweeën, op hetzelfde model fiets. De een had een geel t-shirt aan met een roze veiligheidshemd, de ander hetzelfde maar dan gespiegeld. Ze hadden altijd een felgekleurde helm op en een geel of oranje vlaggetje hoog boven hen uittorenend. Afgetopt met een grote schelp aan de voor- of achterkant, het symbool van de pelgrim.

In het begin vonden wij het leuk dat Fransen het meteen leken te weten dat wij ook de pelgrimsroute naar Santiago volgden. Maar hoe meer carnavalsoptochten wij langs zagen komen, hoe meer wij op zoek gingen naar een andere route. Wij zijn niet op zoek naar de juiste afslag volgens het boekje, met het idee de eeuwenoude route te volgen. Wij zijn op reis, op ontdekkingstocht!

En hoewel de voorgangers van de hedendaagse pelgrim ook op ontdekkingstocht waren, op zoek naar spiritualiteit of naar hun innerlijke zelf, leken de ‘nieuwe’ pelgrims vooral gefocust op het routeboekje. Alle informatie haalden ze enkel uit het boekje, als een soort Enige Waarheid. Alle andere dingen op de route leken ze niet te zien, als een paard met oogkleppen zijn ze op weg.

Tijdens onze ontdekkingstocht kwamen wij er al dus snel achter dat er niet één route naar Santiago is, maar wel vijf. Of twintig, of honderd. Maar ja, dat is misschien de keuze die je maakt: als een blind paard of als een dwaas op weg. Allebei in hun eigen onwetendheid.