…vandaag. Maar morgen?

Britten, Duitsers, Nederlanders zijn sinds de jaren ’60 fervente bezoekers van het zuiden van Portugal. Zij brengen flinke bedragen mee die ze spenderen aan vermaak tijdens hun zonvakantie. Wanneer een weekje of twee in de Algarve onvoldoende is, bouwen zij hier hun villa waar het goed overwinteren of pensioneren is vanuit het koudere noordwest Europa. Jaarlijks komen rond de 10 miljoen gasten naar dit deel van het land, wat eerder een goede boost was voor de Portugese economie. Hotels, restaurants en speelparadijzen, altijd met kuddes gevuld.

Maar zoals met alle dingen heeft het goede en slechte kanten. Het authentieke Portugese kan deze ontwikkelingen moeilijk doorstaan. De vakantiegangers hebben oneindig veel wensen. Wensen die neerkomen op het creëren van een relaxed leventje met de gewenning van thuis. Lidl’s en Jumbo’s schieten als paddenstoelen uit de grond en laten mini-mercados verdwijnen. Nederlandse eetcafés doen lokale barretjes de das om. En de Portugezen gaan zelf in deze ontwikkelingen mee, want de buitenlandse producten zijn immers stukken goedkoper. Anno 2011 is 90% van het eten en drinken import, waardoor de producten elders in het land niet eens meer worden geraapt. Waar is het Portugese?

Ons geluk is dat we fietsen en zo achter bergen kunnen kijken. Vanaf Aljezur trappen we over de Monchique en zien de hoogste top van de Algarve (902m) links van ons liggen. Ook in deze omgeving kunnen kleine boerderijen niet op boksen tegen de grote bedrijven uit het buitenland. Er zijn bijvoorbeeld veel kurkbomen akkers, maar het feit dat wijnflessen tegenwoordig vaker een plastic dop hebben doet deze bron van inkomsten verlammen. Meer mensen trekken van het platteland naar de stad. We fietsen door prachtig groene heuvels en passeren piepkleine dorpjes waar je 50-60 jaar terug in de tijd lijkt te gaan. ’s Avonds is het niet lang zoeken naar een slaapplaats. Hirma Santos staat langs de weg vijgen te plukken en we mogen op haar akker komen staan. We zijn gezegend met verse zoete vijgen naast de tent en een panorama over Silves. En dit terwijl badgasten aan de andere kant van de heuvels in hun hotel van balkon naar balkon kijken.

Panorama vanaf ons tentje

De verschillen blijken nog groter wanneer we bij het dagelijks leven van Hirma en José worden betrokken. Gezien hun leeftijd kunnen zij het land en het huis moeizaam onderhouden en besluiten we hen een tijdje te helpen door de tuin bij te werken, de keuken te poetsen, bonen van het land te doppen en de geiten te melken. Dit in ruil voor Hirma’s overheerlijke traditionele lunchmaaltijden. Alles vers van het land: tomaten, courgettes, wortel en paprika. Maar ook perziken, sinaasappels, vijgen en druiven. Ze bakt haar eigen brood en heeft kippen en geiten. Wanneer het meel op is, ruilt ze voor een paar kilo een kip. Op dag 1 vonden we het maar oneerlijk en droevig dat zij in zo’n rotzooitje leven en zoveel producten op ’t land verpieteren, maar is dit eigenlijk niet veel meer een paradijs?

Na vijf dagen vertrokken we weer richting de kust, smalle landweggetjes worden weer breder met meer asfalt en hoge hotels doemen op aan de horizon. Trap voor trap reizen we weer naar de tegenwoordige tijd.

Hirma in haar Portugese keuken